smbatgogyan

Վեց ամիս առաջ մեկնարկեցին Ամառային Օլիմպիական խաղերը։ Մեկնարկեց նաև Սահակաշվիլիի պատերզամը։ Որ Սահակաշվիլին էշ է (էշից էլ գեշ է), գիտենք բոլորս։ Պատերազմի մեջ նա ներքաշեց նաև հայերին։ Բոգդանովկա և Ախալքալակի քաղաքներից զորակոչվել էին տասական զինվորականներ։ Այժմ ձեզ կպատմեմ մի միջադեպի մասին, որը պատահել էր այդ խմբի անդամների հետ։
Հրայրին ու իր ընկերներին օգոստոսի 7-ին շտապ կանչեցին Գորի, ուր նրանք հասան ամսի ութի առավոտյան։ Կռիվը սկսվել էր, վրացական զորքերն ահագին առաջխաղացում էին ունեցել Հարավային Օսեթիայի տարածքում։ Հայկական խմբին կցում են վրացիներից բաղկացած ջոկատին ու ուղարկում Հարավային Օսեթիա։ Խումբը հասավ նպատակակետ, երբ արդեն ռուսական զորքը ետ էր մղում վրացիներին։
Ջոկատին հայտնել էին, որ ճանապարհն ազատ է և կարելի է հանգիստ գյուղ մտնել: Մեքենաների շարանը առաջ էր շարվում: Քիչ անց սկսվում են կրակոցները: Առջևից շարվող մեքենայում կրակոցների արդյունքում ոչ ոք կենդանի չի մնում, մյուսները հասցնում են թաքնվել անտառում: Անտառ մտնելու ընթացքում ջարդվում է Հրայրի մեքենայի ապակին, իսկ փամփուշտն անցնում է նստատեղի գլխի համար նախատեսված մասով: Մտնելով անտառ զինվորները թաքնվում են ծառերի ետևում և բացում պատասխան կրակ: Քսան հայ ոստիկաններ, որոնք իրականում ռազմական գործողություններին երբեք չէին մասնակցել, վրացիների հետ մեկտեղ գտնվում էին Ցխինվալիի մերձակա գյուղերից մեկում՝ շրջապատված ռուսներով։ Շրջապատումը տևում է 6 ժամ, անընդհատ կրակը կարծես թափվում է օդից, վերջիվերջո օգնության է հասնում Վրաստանի Հատուկ Ջոկատն ու ետ մղում ռուսներին` ազատագրելով շրջապատվածներին:

Այն նստարանը, որի միջով անցել էր փամփուշտը ես տեսա օգոստոսի քսանհինգին գյուղում: Մարմնովս սարսուռ անցավ, չէ՞ որ այդ նստարանին այդ պահին հենված էր քեռուս գլուխը: Ու միշտ ռուսական հեռուստաալիքներով և քաղաքականության մեջ իրենց կարծիքն արտահայտել սիրող հայերից լսելով այն մասին, որ կռվի ժամանակ վրացական բանակը ոչխարի պես փախչել է, հիշում եմ այդ նստարանն ու սարսռում: Եթե բոլորը ոչխարի պես փախչեին, ապա քեռիս չէր փրկվի: Պարզապես ոչխար էր այդ կռիվը սկսողը: Այսպիսի խոսքեր կան "Կրակ հորինողը պատասխանատու չէ բոլոր հրդեհների համար": Սակայն Հարային Օսեթիայում զոհված բոլոր մարդկանց համար պատասխանատու է մեկ մարդ:

Брат моего деда, в 1942 году уехавший на войну из Малой Гондуры (Джавахк, Грузия), так и не вернулся. В последний раз получили о нем известия из Минска. Вот почему летом 2006-го, когда был в Минске, поставил цветы на памятнике Неизвестного солдата. Наверняка мой дед был бы рад, если бы узнал, что я это сделал. Ведь он так и не смог поставить цветы на память своему брату. Он не был в Минске, а в округе не было памятника ни для одного из погибших на войне. Мой дед был не единственным, население в маленькой деревни с 80 домами уменьшилось на 45. Потери соседних деревен было больше.
Летом этого года власти Грузии и Германии построили памятник между армянскими деревнями Малая Гондура, Большая Гондура, Дилиф и Гулалис, посвященный … памяти немецких военнопленных! Памятник я увидел в воскресенье, поговорил со старшими в деревне, все категорически отрицали существование военнопленных в этих местах.


( еще фотографий )
Только один смог вспомнить, что на расстоянии 50 км — в Боржоми, были 10-15 немцев участвующие в строительстве водопровода. Сотни военнопленных были в других Грузинских районах, в частности был основан город Люксембург, населенный немецкими военнопленными.
Очевидно, что это сделали с целью досадить русских (как и Украинский голодомор), но ведь «импортом» немецких военнопленных занимался всемирно известный грузин Иосиф Джугашвили (Сталин). Кто-нибудь может сказать, почему поставили ЭТОТ памятник, притом в армянской среде? Мы все знаем, что мост Победа в Ереване построили немцы, но было бы оправдано построить памятник этим немецким военнопленным, демонтируя памятник «Мать Армения»?